देवभूमी उत्तराखंड: निसर्ग, संस्कृती, शेती आणि इतिहासाचा अद्भुत संगम
उत्तराखंड हे भारताच्या उत्तर भागात वसलेले एक सुंदर, नैसर्गिक आणि धार्मिक दृष्ट्या अत्यंत महत्त्वाचे राज्य आहे. ९ नोव्हेंबर २००० रोजी या राज्याची स्थापना झाली. यापूर्वी ते उत्तर प्रदेश चा भाग होते. हिमालयाच्या कुशीत वसलेले हे राज्य निसर्गसंपन्न, सांस्कृतिकदृष्ट्या समृद्ध आणि अध्यात्मिक वारशाने भरलेले आहे. भौगोलिकदृष्ट्या पाहिले तर उत्तराखंडच्या उत्तरेला चीन (तिबेट क्षेत्र) आणि पूर्वेला नेपाळ आहे, तर पश्चिमेला हिमाचल प्रदेश आणि दक्षिणेला पुन्हा उत्तर प्रदेश आहे. त्यामुळे हे राज्य दोन देशांना आणि दोन भारतीय राज्यांना जोडलेले आहे. येथील भूप्रदेश मुख्यतः पर्वतीय असून गढवाल आणि कुमाऊन असे दोन प्रमुख विभाग आहेत. हिमालयातील उंच शिखरे, खोल दऱ्या, नद्या आणि जंगलांनी हे राज्य सजलेले आहे. गंगा आणि यमुना या भारतातील अत्यंत पवित्र नद्यांचा उगम याच राज्यात होतो, ही एक मोठी वैशिष्ट्यपूर्ण बाब आहे. उत्तराखंडमधील शेती ही पूर्णपणे भौगोलिक परिस्थितीवर आधारित आहे. डोंगराळ भागात टेरेस शेती (पायऱ्यांसारखी शेती) केली जाते, जी इतर राज्यांपेक्षा वेगळी आहे. येथे गहू, तांदूळ, मका, ज्वारी यांसारखी प...